Nowe zasady przyłączania do sieci już działają
30 kwietnia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 516). Jej głównym celem było usprawnienie procesu przyłączania nowych źródeł do sieci elektroenergetycznej oraz ograniczenie zjawiska rezerwowania mocy przyłączeniowych przez projekty, które nie były faktycznie realizowane.
Problem ten od lat stanowił jedną z głównych barier rozwoju odnawialnych źródeł energii i magazynów energii. Znaczna część dostępnych zdolności przyłączeniowych pozostawała zablokowana przez inwestycje, które nie przechodziły do kolejnych etapów realizacji.
Co zmieniła nowelizacja?
Nowelizacja i prawo energetyczne wprowadziło szereg nowych mechanizmów mających zwiększyć efektywność procesu przyłączeniowego. Do najważniejszych należą:
- obowiązek uiszczenia opłaty za złożenie wniosku o określenie warunków przyłączenia,
- obowiązek wniesienia zaliczki oraz zabezpieczenia finansowego procesu przyłączeniowego,
- wprowadzenie nowych terminów i kamieni milowych dla realizacji inwestycji,
- rozwiązania mające eliminować projekty, które nie są rzeczywiście przygotowane do realizacji.
Celem tych zmian było przede wszystkim uporządkowanie kolejki projektów oczekujących na przyłączenie oraz uwolnienie mocy dla inwestycji, które mają realne szanse na realizację.
Pierwsze dane opublikowane przez PSE
Pierwszą możliwość oceny skutków nowych przepisów po nowelizacji prawa energetycznego przyniosły zestawienia opublikowane przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne według stanu na 30 czerwca 2026 r. Są to pierwsze publicznie dostępne dane obejmujące okres po wejściu w życie nowelizacji.
Już po dwóch miesiącach obowiązywania nowych regulacji widoczne są istotne zmiany zarówno w zakresie wydanych warunków przyłączenia, jak i procedowanych wniosków.
Rezygnacje z wydanych warunków przyłączenia
Z danych PSE wynika, że inwestorzy zrezygnowali z warunków przyłączenia obejmujących łącznie:
- 3,52 GW mocy wprowadzanej do sieci,
- 1,53 GW mocy pobieranej z sieci.
Może to oznaczać, że część projektów, które nie spełniały nowych wymagań lub nie posiadały odpowiedniego stopnia zaawansowania, została wycofana z procesu przyłączeniowego.
Znaczne zmiany w procedowanych wnioskach
Jeszcze większe zmiany dotyczą wniosków o określenie warunków przyłączenia.
Z wykazu prowadzonego przez PSE usunięto 443 wnioski, obejmujące łącznie:
- 65,98 GW planowanej mocy wprowadzanej do sieci,
- 151,9 GW planowanej mocy pobieranej z sieci.
Skala tych zmian pokazuje, że nowe przepisy już na początku obowiązywania doprowadziły do istotnego uporządkowania kolejki projektów oczekujących na przyłączenie.
Czy to początek uwalniania mocy przyłączeniowych?
Choć od wejścia w życie nowelizacji minęły zaledwie dwa miesiące, pierwsze dane wskazują, że ustawodawca osiąga jeden z podstawowych celów reformy – eliminację projektów, które blokowały dostępne moce przyłączeniowe bez realnych perspektyw realizacji.
Na ocenę rzeczywistego wpływu nowych regulacji na dostępność warunków przyłączenia dla nowych inwestycji będzie jednak trzeba poczekać. Dopiero kolejne publikacje danych PSE pokażą, czy uwolnione moce przełożą się na większą liczbę wydawanych warunków przyłączenia oraz szybszą realizację projektów OZE i magazynów energii.
Prawo energetyczne a inwestorzy
Nowe przepisy znacząco podnoszą wymagania wobec inwestorów już na etapie składania wniosku o określenie warunków przyłączenia. Jednocześnie mogą zwiększyć szanse dobrze przygotowanych projektów na uzyskanie dostępu do sieci.
Dla inwestorów planujących realizację farm fotowoltaicznych, elektrowni wiatrowych, magazynów energii czy innych instalacji OZE kluczowe będzie odpowiednie zaplanowanie procesu inwestycyjnego oraz spełnienie nowych wymogów formalnych i finansowych.
Podsumowanie
Pierwsze dane opublikowane przez PSE po wejściu w życie nowelizacji Prawa energetycznego pokazują wyraźne zmiany w procesie przyłączeniowym. Znaczna liczba wycofanych warunków przyłączenia oraz usuniętych wniosków może świadczyć o rozpoczęciu procesu porządkowania kolejki przyłączeniowej.
W najbliższych miesiącach będzie można ocenić, czy przełoży się to na realne zwiększenie dostępności mocy przyłączeniowych oraz usprawnienie procesu wydawania nowych warunków przyłączenia dla projektów energetycznych.
Zestawienie przedstawionych danych zostało opracowane przez Pawła Sawickiego na podstawie publicznie dostępnych informacji opublikowanych przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE).